محمد بن محمد الدمشقي ( ابن الجزري ) ( مترجم : علامى و سفيدرو )

15

التمهيد في علم التجويد ( در آمدى بر علم تجويد ) ( فارسى )

سيوطى مىگويد : « قواعد تجويد عبارت است از كيفيت وقف ، اماله ، ادغام ، احكام همزه ، ترقيق ، تفخيم و مخارج حروف » « 1 » . ابن جزرى ، دربارهء اهميت علم تجويد در كتاب « النشر » مىگويد : « بدون شك همان گونه كه امت اسلام به فهم معانى قرآن و به پاى داشتن حدود آن متعبّد بوده‌اند ، به درست خواندن الفاظ قرآن و رعايت اصول قرائت - آن گونه كه از پيشوايان قرائت آموخته‌اند - نيز تعبّد داشته‌اند ؛ زيرا اين تلقّى ، سينه به سينه از طريق قاريان به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله منتهى مىشود و عدول از آن جايز نيست ، و مردم در اين راه يا نيكوكارند - و مأجور - يا گناه كار و يا معذور . . . » « 2 » . ابن جزرى به نقل از شيخ ابو عبد اللّه شيرازى مىگويد : « در قرائت ، نيك ادا كردن واجب است ، و بر قارى واجب است ، آن گونه كه بايد ، قرآن را تلاوت كند تا راه خطا و تغيير را بر قرآن ببندد ، گرچه علما در وجوب نيك ادا كردن قرائت قرآن اختلاف دارند ، بعضى معتقدند كه وجوب آن فقط هنگام قرائت قرآن در واجبات است ، پس تجويد لفظ ، استوارى حروف و نيك ادا كردن آن در فرايض ، واجب است ، و بقيه علما معتقدند كه هر قدر از قرآن - به هر صورت كه خوانده شود - نيك ادا كردن آن واجب است ؛ زيرا تغيير و دگرگونى الفاظ قرآن و ايجاد راه خطا در قرآن جايز نيست مگر هنگام ضرورت . . . » « 3 » . مكّى بن ابى طالب مىگويد : « هر گاه صحت دين ، سلامت در نقل ، فهم علوم قرآن ، تسلط بر ادبيات عرب و تجويد الفاظ قرآن ، در استاد قرائت جمع شد ، او فردى كامل است و امامتش واجب » « 4 » .

--> 212 . ( 1 ) . سيوطى ، الاتقان فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 100 . ( 2 ) . النشر ، ج 1 ، ص 210 . ( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 211 . ( 4 ) . الرعاية ، ص 69 .